Autentyczny nacjonalizm czy próba zwrócenia na siebie uwagi?

Na początek kilka słów wyjaśnienia. Wielu twierdzi, że nie należy mieszać spraw wirtualnych z realnymi i na odwrót. Błąd! Wszystko co powstało w wirtualu ma swoje źródła (choćby i bardzo głębokie) w realu. Wiele, jeśli nie wszystkie zjawiska, przebiegają tak samo, albo w sposób przynajmniej bardzo zbliżony do siebie. Dlatego dziwią mnie wszelkie próby odcinania się od świata realnego. Wystarczy tylko spojrzeć na nazwy niektórych państw, by zauważyć jak bardzo nasze dwa światy są z sobą powiązane. Przykład? Z górnej półki: Sarmacja. Od końca XVI wieku za Sarmatów uważała się polska szlachta, jakoby pochodząca od starożytnego ludu zamieszkującego obszary między Dolną Wołgą a Donem. Dalej: Austro-Węgry, Królestwo Francji, RON, etc… Kulturowo, też nie jesteśmy [my mieszkańcy świata wirtualnego] zbyt oryginalni: Skarland to tak naprawdę Hiszpania z jej wszystkimi problemami separatystycznymi (o czym jeszcze będę pisał); Nordia - kraje skandynawskie; Surmenia – Starożytna Grecja. O różnicach w kulturze politycznej między Polską a wirtualem, nie wspominam, każdy potrafi sobie sam odpowiedzieć, czytając obojętnie które forum mikronacyjne. Ale czy to źle, że świadomie (lub i nie) nawiązujemy do reala? Nie! Gdybyśmy chcieli wszystko stworzyć “od nowa”, tak po swojemu, potrzebowalibyśmy co najmniej czterdziestu wieków historii i paru miliardów ludzi – niewykonalne! Wyobraźnia jednej, czy najwyżej kilkudziesięciu osób, tego nie ogarnie. Wystarczy spojrzeć na kolejne jojonacje, które starają się utrzymać, z jednej strony, jako struktury dość proste (patrz słynna już Konstytucja Parlandii), a z drugiej odcinając się w jakiś sposób od świata dobrze znanego i poznanego. Dlatego przegrywają. Tworzą się dziwne, a przede wszystkim obce twory. Gorzej, jeśli dotyka to już istniejące państwa, w wyniku różnie pojętych “reform”. By zachęcić do siebie mieszkańców, nie można odcinać się od czegoś, co jest znane z doświadczenia. No właśnie. XIX wiek przyniósł realizm literacki – świat znany z doświadczenia opisany w powieści. Może czas najwyższy zaakceptować, że żyjemy w porządku “realizmu świata wirtualnego” i wszystko, co dzieje sie “tutaj” (w internecie), jest spowodowane tym, co znane “stamtąd” (ze świata realnego).

A teraz po przydługawym wstępie, przez który mam nadzieje przebrnęliście, przejdę do rzeczy. Od kilku dobrych lat podróżuję w różne miejsca Zjednoczonej Europy… (gryzę się w język, bo nie wiem czy to dobre słowo)… w różne miejsca Unii Europejskiej i widzę, że idea państw narodowych połączonych unią nie wszystkim się podoba. A dlaczego gryzę się w język? Bo “zjednoczenie” niesie z sobą ładunek pozytywny, a nie wszyscy takiego “łączenia” w ramach innych krajów chcą. Teraz zastanawiacie się pewnie, co do tego ma świat wirtualny. Odpowiedź już za chwilę.

Krajem, w którym narastają ciągle tendencje niepodległościowe poszczególnych regionów, jest choćby Hiszpania. Katalończycy. Wg Statutu Katalonii stanowią oni osobny naród. Do 2006 roku byli uznawani przez samych siebie za narodowość w ramach nacji hiszpańskiej. Z tego powodu przez Hiszpanów uznawani są za nacjonalistów. W gruncie rzeczy nie bez powodów, bo wielu katalońskich polityków głośno mówi o chęci zerwaniu zależności Barcelony od Mardytu. Powodów, dla których miała by powstać niepodległa Katalonia jest wiele: gospodarka, z której w dużej części utrzymują się mniej zamożne części kraju, odrędna historia, kultura, język i ambicje. Idąc dalej jest Kraj Basków. O ile w przypadku Katalończyków możnaby (choć z mizernym skutkiem) dyskutować, czy są tylko narodowością czy już narodem, to w przypadku Basków nie ulega to najmniejszej wątpliwości. Żądania niepodległości są o tyle uzasadnione, że Baskowie w żadnym stopniu nie są podobni do współczesnych Celtyberów. Posługują się językiem własnym językiem, którego nawet nie można próbować zrozumieć mówiąc po hiszpańsku (co w przypadku katalońskiego jest jak najbardziej możliwe). Problemem dla Hiszpanii jest droga, którą Baskowie chca wybić się na niepodległość. ETA – Euskadi Ta Askatasuna - Baskonia i Wolność. Grupa terrorystyczna atakująca od 1959 aż do 2010 roku, która w walce o słuszną sprawę zabiła 825 niewinnych osób. A co ma do tego Skarland? Otóż co jakiś czas słychać tam o jakimś przewrocie, nowych i cofniętych autonomiach, zamachach oraz ogłaszaniu niepodległości przez kolejne części składowe Królestwa. Ale tu nasuwa się pytanie. To autentyczny nacjonalizm czy tylko próba zwrócenia na siebie uwagi? Tu należało by się powołać na animozje między mieszkańcami, których w gruncie rzeczy nie jest zbyt wielu.

Ale problem personalnych żalów i sporów o byle głupstwo, to problem wielu krajów. Takie “różnice zdań” łatwo udało się ukryć za zasłoną nacjonalizmu. Gdzie? W Monarchii Austro-Węgierskiej. W tym miejscu trzeba sięgnąć do historii tej realnej i wirtualnej. Więc chronologicznie i skrótowo. Węgrzy zawsze obawiali się germanizacji ze strony Austriaków, a w zamian za lojalność wobec Króla Węgierskiego (będącego jednocześnie Cesarzem Austrii), mogli liczyć na uprzywilejowaną pozycję na wschód od Litawy (rzeki rozgraniczającej dwie części państwa). Gdyby nie ten przywilej Węgrzy staliby się mniejszością we własnym “do niedawna” kraju. Teraz słowo o historii wirtualnej. Przed wyborami do Izby Poselskiej na Węgrzech parę miesięcy temu do Budapesztu przeprowadziła się grupa austriackich poltyków o poglądach odmiennych od posłów poprzedniej kadencji. Natychmiast zostali oni skrytykowani. Teraz, gdy poprzedni posłowie wrócili do gry w parlamencie, skierowano projekt ustawy zakazującej ubiegania się o miejsce w Izbie Poselskiej, szlachcie austriackiej i osobom silnie związanym z Austrią, a jednocześnie kilka tygodni wcześniej ci sami posłowie gorączkowo protestowali przeciwko zakazowi łączenia funkcji Prezesa Sądu Najwyższego z Prezydentem Ministów, co jest znacznie bardziej niebezpieczne i nie bez powodu zakazane w ustroju demokratycznym. Wcześniejszych przykładów na budowanie narodowościowego napięcia też jest wiele. Ten rodzaj nacjonalizmu, nie ma podłoża odrębności narodowej, ma źródło w niechęci do konkretnych osób, co można zakryć kotarą historycznych zaszłości.

Wszystko sprowadza się do tego, że na przykładzie Hiszpanii, a także wirtualnych Węgier, można stwiedzić, że wiele państw nie jest w stanie dłużej funkcjonować w ramach obecnych granic. O ile rozbicie Hiszpanii jest prawdopodobne, o tyle trudno sobie wyobrazić wirtualne rozerwanie Węgier od Austrii. Można tu jeszcze przywoływać Belgię, Irlandię Północną, Północne i Południowe Włochy, a nawet Czechy i Morawy. Kwestia Górnego Śląska w aspekcie Europy Regionów też pozostaje otwarta. Ludzie w coraz większym stopniu (z różnych pobudek) działają globalnie, ale myślą lokalnie. Tak! Wbrew temu, co ostatnimi czasy zwykło się propagować. Unia Europejska, a raczej jej kraje, skazane są na choćby częściowe poluzowanie więzów z centralą. Ale idzie za tym pewne niebezpieczeństwo. Władza może zostać oddana w ręce skrajnych nacjonalistów. Dlatego zadaniem każdego z rządów (realnych i wirtualnych) jest budowanie powiązań nie tylko kulturowych i prawnych, ale przede wszystkim gospodarczych, by były one korzystkiejsze od niepodległościowych ambicji. W obliczu tego problemu, budowanie jednolitego Państwa Europejskiego jest niemożliwe i niewykonalne. Powszechną tendencją jest decentralizacja władzy, skądinąd porządana przez wiele czynników determinowanych wewnętrznie i zewnętrznie. Mówiąc obrazowo: nikt nie chce by rząd złożony z obcych ludzi, znajdujący się kilkaset kilometrów stąd, decydował o tym co dzieje się na naszym podwórku.